
ناباروری مردان یکی از علل شایع ناباروری در زوجهاست و حدود ۴۰ تا ۵۰ درصد موارد ناباروری را بهطور مستقیم یا غیرمستقیم شامل میشود. تشخیص دقیق علت و انتخاب روش درمانی مناسب، نقش بسیار مهمی در افزایش شانس بارداری طبیعی یا موفقیت روشهای کمکباروری دارد. در این مقاله به بررسی راههای تشخیص و درمان ناباروری مردان بر اساس توصیههای سازمان جهانی بهداشت (WHO) میپردازیم.
تجزیهوتحلیل مایع منی (Semen Analysis)
اولین و مهمترین اقدام در بررسی ناباروری مردان، انجام آزمایش مایع منی است. این آزمایش پارامترهایی مانند تعداد اسپرم، تحرک، شکل طبیعی اسپرم و حجم مایع منی را ارزیابی میکند.
توصیههای WHO برای تکرار آزمایش مایع منی
جدیدترین راهنمای آزمایشگاهی WHO، محدودههای مرجع استاندارد و روشهای صحیح جمعآوری و آنالیز مایع منی را مشخص کرده است که نقش مهمی در تشخیص دقیق ناباروری مردان دارد.
چه زمانی ناباروری با علت نامشخص مطرح میشود؟
بر اساس توصیه WHO، تشخیص «ناباروری با علت نامشخص» زمانی مطرح میشود که:
در این شرایط، ناباروری مردان بهصورت آشکار وجود ندارد، اما همچنان بارداری اتفاق نمیافتد.
استفاده از آنتیاکسیدانها
در مردانی که دچار ناباروری هستند و پارامترهای مایع منی آنها خارج از محدوده طبیعی WHO است، سازمان جهانی بهداشت توصیه قطعی موافق یا مخالفی برای مصرف مکملهای آنتیاکسیدان ارائه نکرده است.
🔹 اگرچه تغذیه سالم در دوران پیش از بارداری اهمیت زیادی دارد، اما تأثیر دقیق آنتیاکسیدانها بر درمان ناباروری مردان با علل مشخص هنوز بهطور قطعی اثبات نشده است.
آیا درمان واریکوسل ضروری است؟
برای مردانی که:
WHO پیشنهاد میکند که درمان واریکوسل (جراحی یا رادیولوژیک) بر مدیریت انتظاری (عدم درمان) ترجیح داده شود.
🔹 این توصیه مخصوص مردانی است که از روشهای کمکباروری (ART) استفاده نمیکنند.
انتخاب نوع درمان واریکوسل
WHO توصیه میکند درمان واریکوسل به یکی از روشهای زیر انجام شود:
انتخاب روش مناسب به عوامل زیر بستگی دارد:
بهترین روش جراحی واریکوسل
برای مردانی که تحت جراحی واریکوسل قرار میگیرند، WHO پیشنهاد میکند:
جراحی میکروسکوپی بهعنوان روش ارجح انتخاب شود.
🔹 شایعترین روش، میکروجراحی ساباینگوینال است که نسبت به سایر روشها عوارض کمتر و نتایج بهتری دارد.
در صورت عدم دسترسی به جراحی میکروسکوپی، میتوان از روشهای دیگر مانند:
برای زوجهایی که دچار ناباروری با علت نامشخص هستند، WHO توصیه میکند:
مدیریت انتظاری (Expectant Management) بر تلقیح داخل رحمی بدون تحریک تخمدان (Unstimulated IUI) ترجیح داده شود.
مدیریت انتظاری شامل چیست؟
⏱ در اغلب مطالعات، مدت مدیریت انتظاری بین ۳ تا ۶ ماه در نظر گرفته شده است.
تشخیص و درمان ناباروری مردان نیازمند بررسی دقیق، استفاده از آزمایشهای استاندارد و انتخاب درمان متناسب با علت زمینهای است. پیروی از راهنماهای معتبر مانند توصیههای WHO میتواند شانس موفقیت درمان و رسیدن به بارداری را بهطور قابل توجهی افزایش دهد.
شنبه تا چهارشنبه: صبح و بعدازظهر
پنج شنبه: صبح
شنبه تا چهارشنبه: صبح و بعدازظهر
پنج شنبه: صبح