هیستروسالپنگوگرافی یا عکس رنگی رحم یک نوع روش تصویربرداری با اشعه ایکس است جهت بررسی حفره رحم و لوله های فالوپ. 

شکل رحم به صورت گلابی می باشد که نقش بسیار مهمی در قاعدگی، بارداری و باروری دارد. محل قرارگیری رحم داخل لگن بین روده و مثانه می باشد که بعضی مواقع رحم با مشکلاتی مواجه می شود که پزشک درخواست عکس رنگی رحم داده تا تمامی اجزای رحم بررسی شود. 

اصولا از عکس رنگی رحم برای مشاهده داخل رحم و لوله‌های فالوپ و بررسی علت سقط جنین استفاده می‌شود. برای انجام آن از نوعی تصویربرداری با اشعه ایکس به نام فلوروسکوپی استفاده می‌شود که می‌تواند تصاویری شبیه به فیلم در لحظه ایجاد کند. در نتیجه مشخص می‌شود که چرا لوله‌های فالوپ به هر طریقی مسدود شده‌اند. گاهی نیز رادیولوژیست می‌تواند در حین تصویربرداری، لوله‌های فالوپ مسدود شده را باز کند.

عکس رنگی رحم بیشتر برای شناسایی یا اصلاح انسداد لوله‌های فالوپ استفاده می‌شود.

  • سقط های مکرر یا ارزیابی ناباروری
  • تشخیص انسداد لوله های فالوپ که ممکن است مانع از انتقال تخمک به رحم شود
  • ارزیابی ناهنجاری های رحمی
  • تایید بستن لوله ها
  • اندازه حجم و حفره رحم
  • توده های رحمی
  • فیبروم در رحم
  • ناهنجاری های مادرزادی
  • بررسی سرطان رحم

بهترین زمان انجام در روزهای آخر پریودی یا اتمام دوره قاعدگی می باشد تا تصویر کامل و واضحی از رحم دیده شود. 

جهت کاهش خطر عفونت پزشک یا کارشناس مصرف آنتی بیوتیک را توصیه می کند که در بعضی موارد از دو روز قبل هر 12 ساعت یک عدد مصرف شود و همچنین جهت کاهش دردهای احتمالی نیم ساعت قبل از انجام مسکن مصرف شود. بهترین زمان جهت انجام تست  در روزهای 7 تا 13 قاعدگی می باشد که زمان انجام باید مثانه خالی باشد. 

بهتر است پس از پایان قاعدگی تا زمان انجام تست رابطه جنسی نداشته باشید. 

 برای گرفتن عکس رنگی رحم، رادیولوژیست ابتدا دهانه رحم را تمیز می‌کند و ممکن است یک بی‌حسی موضعی نیز برای کاهش درد تزریق کند. سپس وسیله‌ای به نام سوند به داخل رحم هدایت می‌شود تا بتوان ماده حاجب یا رنگ را از طریق سوند به داخل رحم و لوله‌های فالوپی فرستاد. در نهایت بیمار به زیر دستگاه اشعه ایکس منتقل می‌شود تا عکسبرداری انجام شود.

عکس رنگی رحم یا هیستروسالپینگوگرافی یک تکنیک عالی است که برای تشخیص ناهنجاری‌های پیچیده رحم به کار می‌رود و جایگزینی ندارد. معمولا در شرایط خونریزی بیش‌ازحد رحم، ناباروری، سقط مکرر جنین و غیره پزشک متخصص زنان و زایمان انجام آن را توصیه می‌کند

تفسیر نتیجه عکس رنگی رحم: 

در زمان عکسبرداری ماده حاجب که تزریق شده رحم و لوله های رحمی را پر کرده ودر تصویر به خوبی نمایش داده می شود که پزشک به راحتی می تواند شکل رحم و لوله ها را ارزیابی کرده.

در مورد بررسی ناباروری در صورتی که ماده حاجب از لوله های رحمی به صورت کامل عبور نکرده باشد این مفهوم را دارد که قسمتی از لوله رحمی بسته شده و مانعی جهت رسیدن تخمک و اسپرم به همدیگر وجود دارد که یکی از علت های آن وجود عفونت در آن ناحیه می باشد که خود یکی از علل ناباروری در زنان شناخته می شود در بعضی موارد با تزریق ماده حاجب این مسدودی  لوله های رحمی باز می شود و مشکل نازایی برطرف می شود. 

عکس رنگی رحم

بعد از انجام تست احتمال درد خفیف و کمی لکه بینی طبیعی است که در این صورت جای نگرانی نیست اما اگر موارد زیر شدید شد حتما با پزشک خود مشورت کنید:

  • تب و لرز
  • درد شدید ناحیه شکمی
  • وجود خونریزی شدید
  • استفراغ و تهوع 

سوالی که برای خیلی ها پیش می آید اینکه باید رژیم خاصی بگیریم یا رابطه جنسی داشته باشیم یا خیر؟

هیچ منع غذایی وجود ندارد و فقط بهتر است که بعد از انجام مایعات فراوان میل کنید تا ماده رنگی از بدن دفع شود. در مورد رابطع جنسی اگر قصد بارداری دارید بهتر است که در سیکل بعدی انجام شود و بعد از انجام تست در صورت نداشتن درد مشکلی ندارد